Update tuincommissie

Binnentuinen  Hoop, Liefde en Fortuin

 Het verhaal achter de ‘Binnentuinen’

 Een stukje geschiedenis (2003-2008)

 Voorjaar 2009 begonnen Peter Kollee, Els Knipscheer en Bram Elsenaar in de twee binnentuinen van het complex Hoop, Liefde en Fortuin te werken. Peter, een ervaren hovenier en beleidsmaker voor het ‘groen’ bij de Gemeente Amsterdam, was anderhalf jaar daarvoor, door de toenmalige voorzitter van de VVE Maarten de Boer,  gevraagd een voorstel uit te werken voor een andere aanpak van de binnentuinen.

tuin oude situatie
tuin oude situatie

Het oorspronkelijke ontwerp uit 2003 werd gekenmerkt door stroken steentjes in verschillende kleuren met een aantal berken, taxushagen en borders als kenmerkende elementen. Worteldoek, bedoeld om onkruid tegen te houden, bedekte onder de steentjes vrijwel de gehele tuin. Het onkruid trok zich daar echter niet zo veel van aan en het regenwater kon niet meer weglopen. Het gevolg was een modderige, doodse tuin met weinig planten.

 

Het door Peter ingediende voorstel werd door de VVE en IJmere overgenomen en de uitvoering daarvan werd in 2008 in gang gezet. Als een sociaal werkproject werd toen een drainagesysteem aangelegd. Van de uitgegraven grond werden vier ‘terpjes’ opgeworpen:  één in de Kleine Tuin met een Fladder Iep er op, drie in de Grote Tuin, elk met  een Italiaanse Populier, dezelfde soort die het Rietlandterras siert. Deze hoge bomen zijn nog altijd beeldbepalend voor de tuin. Andere struiken en bomen, o.a. Taxus, Hulst, Vogelkers en Wilg werden in een ruimtelijke structuur aangeplant om ook vanaf hoger gelegen etages een kenmerkend beeld te geven.

Het was oorspronkelijk de bedoeling bewoners van het complex mee te laten werken maar dat bleek niet zo goed te realiseren. Het werk wordt daarom nu gedaan door een kleine groep vrijwilligers die elke maandag afwisselend in de Grote en de Kleine Tuin aan de slag gaat. Peter is inmiddels naar het Oosten van het land verhuisd, Gini Klumper, Merlen van Kemenade en Joke Meel zijn er later bij gekomen.

De tuingroep: onze werkwijze

Zowel bij de vrijwilligers als bij de bewoners was er behoefte aan meer kleur en bloemen. Door de ervaring en kennis van met name Els Knipscheer kwam de nadruk steeds meer te liggen op inheemse planten.  Nieuwe soorten werden betrokken uit de Heijmanshof in Hoofddorp (waar Els zich o.a. bezighield met het opkweken van heemplanten), uit de tuin van Els zelf of van het Amstelveld. Altijd worden een paar plantjes uitgezet in de hoop dat ze binnen de tuin gedijen of zich zelfs verder uitzaaien. Dat lukt soms wel en soms niet. Geraniums, als bodembedekkers, zijn in groten getale aanwezig. In het voorjaar kleuren de tuinen geel en wit door de Narcissen, de Grote Muur, het Speenkruid en de Forsythia. De tuinen geuren door de talloze Seringen. De gele Kerria, de roze Dagkoekoeksbloemen, de vele soorten Geraniums en de op vele plekken bloeiende Rozen geven de zomer kleur. In het najaar zijn er volop Herfstanemoon, Herfstaster en Koninginnenkruid om maar een paar soorten te noemen. Wij streven naar biodiversiteit in planten maar ook in alles wat vliegt en rondkruipt. Het aantal verschillende soorten neemt dan ook gestaag toe. In de Grote Tuin is een vijver aangelegd met o.a. Dotters, Lissen en Zwanenbloemen.  Padden hebben we er zelf in uitgezet maar inmiddels zijn ook al salamanders gesignaleerd. De rugstreeppad, wat minder gewaardeerd door zijn luidruchtig paargedrag, heeft inmiddels een veilig heenkomen gevonden in het Diemerpark. We zoeken ook planten die vlinders, bijen, hommels en andere insecten aantrekken.

De donkere Taxusheggen, veelal in bolvorm gesnoeid, geven extra structuur aan de tuin evenals de ‘ruiters’ die op verschillende plaatsen staan:  kleine kegelvormige hooibergjes met een stok in het midden voor de stevigheid. Zij getuigen ook van onze werkwijze. Alles wat in de tuin groeit wordt weer in de tuin gebruikt. Van de plantenresten maken we compost . Het gras gaat op de ruiters en verdroogt waardoor de hoop inklinkt. Het onderste deel van de hoop vergaat en voegt zich in het bodemleven. De padden van de vijver in de Grote Tuin zitten er graag, vooral als het koud is. Alleen het onderhoud aan de bomen besteden wij uit. Een boomspecialist keurt de bomen om de paar jaar, snoeit waar nodig of haalt de hele boom weg zoals onlangs met de schietwilg in de Grote Tuin. De resten van de boom stapelen we op en de kleinere takken worden versnipperd.

Wij laten de tuin zo zijn eigen weg vinden. Daarom ook sproeien we nooit met water. Alleen de vijver wordt in droge perioden bijgevuld. Als het gedurende een langere tijd warm en droog is vallen nogal wat planten letterlijk om. Maar het jaar daarop zien we ze vaak toch weer terug. Al het werk doen we met de hand, ongemotoriseerd. De meeste graspaden proberen we wat breder te houden, zodat ze ook van boven beter zichtbaar zijn. Voor de toegankelijkheid binnen de perken hebben we smallere houtsnipperpaden gemaakt. Snoeihout knippen we daarvoor op. Het grind van de grindstroken van de oorspronkelijke tuin is op een aantal plekken verwerkt tot grindpaden, zoals rond de kruidentuin in noordoost hoek van de Grote Tuin of op het pad langs het hek in de Kleine Tuin. Van de paaltjes die de stroken grind destijds afbakenden hebben we een ‘vloertje’ gelegd bij de ingang van de Kleine Tuin.

De ‘plant van de week’

Zo proberen we van de binnentuinen een plek van rust en harmonie te maken. Als een kalender laat de tuin de wisseling van de seizoenen zien. Ook voor ons, die er maar één dag in de week zijn, is dat wellicht het boeiendste van de tuin. Wat staat er nu weer te gebeuren? Wat verdwijnt en wat gaat juist heel goed? Doordat wij er elke maandag met onze neus boven op staan zien we die ontwikkeling. En zien zo ook de soortenrijkdom die de tuin inmiddels te bieden heeft. Om iets daarvan door te geven zetten we elke week een ‘Plant van de Week’ in het zonnetje met wat wetenswaardigheden. Wij hopen dat de tuin daardoor nog meer voor u gaat leven.

De tuincommissie

Els. Merle, Joke, Gini en Bram

 

Voor uitgebreide achtergond over de tuinen ga naar de inhoudsopgave op deze website en klik op "de binnentuinen".